آیین نامه مقررات بهداشتی آرامستان ها

آیین نامه مقررات بهداشتی آرامستان ها

مصوب سال 1388 در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

«نسخه اصلی آیین نامه را از این جا دانلود کنید»

 

این آیین نامه در راستای اجرای تبصره 3 قانون اصلاح ماده 13 قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی مصوب آذرماه 1379، بند 2 ماده (1) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، آیین نامه بهداشت محیط مصوب سال1371 هیأت وزیران و بند13 ماده 55 قانون شهرداری‏ها مصوب سال 1334 با عنوان آیین نامه مقررات بهداشتی آرامستان ها به شرح زیر تهیه گردید:

 

فصل 1 - مکان، موقعیت و مساحت آرامستان

 

ماده 1: فاصله آرامستان تا محدوده شهر کم تر از 10 کیلومتر نباشد.

تبصره 1: در مناطقی که شهرها فاصله کم تری نسبت به هم دارند فاصله آرامستان تا محدوده شهر با در نظر گرفتن سایر موارد مربوط به مکانیابی می تواند در فاصله کم تری قرار گیرد.

تبصره 2: در روستا خارج از بافت روستا و به فاصله حداقل 1000 متر باشد.

 

ماده 2: آرامستان باید در محلی انتخاب شود که امکان توسعه شهر در آن جهت وجود نداشته باشد.

 

ماده 3: آرامستان نباید دراراضی سیل‏گیر، رانشی و یا در مجاورت رودخانه، چشمه، قنات، مراکز آموزشی و تربیتی، مراکز صنعتی و تولید مواد غذایی احداث شود.

تبصره 1: دفن متوفیان در جوار اماکن مذهبی و مقبره ‏های مقدسی مانند امامزاده ‏ها و امثال آن باید با نظر موافق شهرداری یا سازمان آرامستان وابسته به شهرداری و مسؤولین بهداشتی هر شهر انجام گیرد.

تبصره 2: فاصله آرامستان از نزدیک ‏ترین کارگاه و کارخانه تولید مواد غذایی انسانی و خوراک دام و طیور نباید از 500 متر کم تر باشد.

تبصره 3: آرامستان نباید در بالادست منابع آب سطحی (رودخانه، چشمه، قنات) و فاصله کم تر از 200 متر احداث شود.

تبصره 4: حداقل فاصله توصیه شده و حداقل فاصله مجاز کف قبر از سطح سفره آب زیرزمینی به‏ ترتیب 13 و 4 متر می باشد.

تبصره 5: در صورت فراهم نبودن مفاد تبصره 4، ایزولاسیون قبر و زهکشی اصولی و فنی آن که مورد تأیید معاونت بهداشتی و مراکز بهداشت تابعه باشد الزامی است.

 

ماده 4: آرامستان نباید در جهت وزش بادهای غالب به ‏طرف شهر انتخاب شود.

تبصره 1: اطراف آرامستان برای کنترل باد باید با درختان بلند و پر شاخ و برگ محصور گردد.

 

ماده 5: آرامستان باید در محلی انتخاب شود تا دسترسی به آن آسان باشد و راه ‏های ارتباطی از حداقل تقاطع ممکن برخوردار باشد تا رفت و آمد در شرایط کاملاً ایمن صورت گیرد.

 

ماده 6: آرامستان باید در محلی انتخاب شود که جنس خاک آن باتلاقی، صخره‏ای، گسلی و دج نباشد.

 

ماده 7: اگر آرامستان و مجتمع زیستی در یک شیب قرار دارند. آرامستان باید در ارتفاع پایین ‏تر از مجتمع زیستی قرار گیرد تا آب ‏های آلوده به ‏طرف مجتمع جریان نیابد.

 

ماده 8: آرامستان برای تخلیه سریع و روان آب ‏های سطحی باید شیب مناسب و سیستم تخلیه آب ‏های سطحی داشته باشد.

 

ماده 9: مساحت آرامستان با در نظر گرفتن 2 متر مربع برای هر متوفی و برای 30 سال انتخاب شود.

تبصره 1: سطح لازم برای ایجاد فضاها و تأسیسات از جمله خیابان ‏کشی، محوطه ‏سازی، فضای سبز، ساختمان اداری، غسالخانه، سردخانه، سنگ‏ تراشی و پارکینگ به متراژ اضافه گردد.

تبصره 2: تعداد متوفیان با توجه به نرخ رشد جمعیت، جمعیت موجود در هر منطقه و با استفاده از روش ‏های آماری محاسبه گردد.

 

ماده 10: مقررات مندرج در این فصل ناظر به آرامستان هایی که قبل از اجرای این آیین نامه ایجاد شده اند، نمی ‏گردد.

 

فصل 2 - شرایط عمومی و ملزومات آرامستان

 

ماده 11: آرامستان باید دارای نقشه مورد تأیید شهرداری در مناطق شهری و یا بخشداری در مناطق روستایی محل باشد.

 

ماده 12: آرامستان باید به‏ طور کامل (بهتر است حتی ‏المقدور با دیوار) محصور گردد.

 

ماده 13: در آرامستان باید خیابان ‏بندی، محوطه ‏سازی ، ایجاد فضای سبز، درخت ‏کاری و گل ‏کاری انجام گیرد.

 

ماده 14: آرامستان باید غسالخانه، سردخانه، نمازخانه و سرویس بهداشتی مناسب داشته باشد.

 

ماده 15: در آرامستان باید آب آشامیدنی سالم و بهداشتی از نظر کمی و کیفی برای مصرف مراجعین و پرسنل وجود داشته باشد.

 

ماده 16: در صورت وجود سیستم جداگانه آب مورد نیاز فضای سبز نصب تابلوهای هشداردهنده به‏ تعداد کافی و در محل مناسب و در معرض دید مردم مبنی بر آن ‏که «آب غیر شرب می باشد» الزامی است (بهتر است شیر برداشت آب برای فضای سبز قابل دسترس برای عموم نباشد).

 

ماده 17: وجود سیستم جمع ‏آوری و دفع بهداشتی آب‏ های سطحی و فاضلاب تمام قسمت‏ها الزامی است.

 

ماده 18: وجود سرویس بهداشتی (توالت و دستشویی) به‏ تعداد کافی، زنانه و مردانه مجزا از هم الزامی است.

تبصره 1: شستشو، نظافت و گندزدایی سرویس های بهداشتی باید روزانه انجام شود.

تبصره 2: وجود سطل زباله داخل سرویس بهداشتی الزامی است.

تبصره 3: نصب سیستم صابون مایع یا مواد شوینده و تمیزکننده در محل سرویس های بهداشتی الزامی است.

 

ماده 19: نصب سطل زباله بهداشتی در محوطه عمومی و قسمت‏ های مختلف آرامستان به‏ تعداد کافی الزامی است.

تبصره 1: زباله ‏ها باید روزانه تخلیه و سطل ‏های زباله شستشو و گندزدایی شوند.

 

ماده 20: پارکینگ وسایط حمل و نقل متوفیان در صورت وجود به ‏موقع شستشو و گندزدایی شود.

 

ماده 21: کلیه مراکز تهیه، تولید، نگهداری و عرضه مواد غذایی فعال در آرامستان ها باید مقررات بهداشتی مربوطه را مطابق آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده 13 قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی را رعایت نمایند.

 

ماده 22: عرضه و فروش هر گونه مواد خوردنی و آشامیدنی به ‏صورت دوره ‏گردی در آرامستان و اطراف آن ممنوع است.

 

ماده 23: رعایت کلیه شرایط و مقررات بهداشتی کارگاه‏ های فنی، سنگ‏ تراشی و مشابه موجود در محوطه آرامستان مطابق آیین نامه ‏های مربوط الزامی است.

 

فصل 3 - حمل و نقل متوفی

 

ماده 24: برای جا به ‏جایی متوفی باید از برانکارد یا تابوت به ‏شرطی که باعث انتقال آلودگی به تشییع‏ کنندگان نشود استفاده گردد.

تبصره 1: دسته برانکارد یا تابوت باید از جنس مقاوم، مجهز به روکش قابل شستشو به‏ منظور جلوگیری از عرق کردن دست و سقوط احتمالی جسد باشد.

تبصره 2: کف برانکارد، کف و دیوار تابوت از جنس مقاوم، صیقل، قابل شستشو و ضدعفونی و غیر قابل نفوذ در مقابل آب و ترشحات بدن از قبیل خونابه باشد.

 

ماده 25: برانکارد و تابوت مورد استفاده برای جا به‏ جایی متوفی باید پس از هر بار استفاده شستشو و گندزدایی گردد.

 

ماده 26: برانکارد مورد استفاده برای جا به‏ جایی متوفی تحت هیچ عنوان نباید مورد استفاده‏ های دیگر از قبیل جا به‏ جایی افراد بیمار، مصدوم و امثال آن قرار گیرد.

 

ماده 27: حمل متوفی منحصراً باید با خودروی مخصوص حمل متوفی صورت گیرد.

 

ماده 28: خودروی حمل متوفی باید دارای شرایط زیر باشد:

تبصره 1: سرپوشیده و کابین عقب آن از اتاقک راننده جدا باشد.

تبصره 2: کف کابین عقب باید از فلز ضدزنگ صیقل شده با روکش مقاوم و قابل شستشو باشد.

تبصره 3: کابین عقب خودرو باید دارای تجهیزات تهویه هوا باشد.

تبصره 4: رنگ خودروی حمل متوفی با رنگ آمبولانس حمل بیمار متمایز باشد.

تبصره 5: وجود کپسول ضدحریق در خودروی حمل متوفی الزامی است.

تبصره 6: روی بدنه خودرو عبارت «خودروی حمل متوفی» درج گردد.

تبصره 7: در صورت حمل متوفی از شهری به شهر دیگر باید خودرو مجهز به سیستم خنک‏ کننده مناسب باشد.

 

ماده 29: کابین حمل استقرار متوفی باید پس از هر بار استفاده شستشو و با مواد گندزدای مجاز شستشو گردد.

 

ماده 30: مأمورین حمل متوفی باید لباس متحدالشکل بهداشتی و مناسب داشته باشند.

 

ماده 31: عوامل اجرایی آرامستان اعم از رانندگان خودروی حمل متوفی، کمکی آن‏ها، غسال و غساله و قبرکن ‏ها بایستی دارای کارت معاینات دوره‏ای باشند.

 

ماده 32: حمل جسد از مبدأ تا آرامستان الزاماً بایستی با استفاده از کاور حمل جسد انجام شود.

 

ماده 33: در مواردی که متوفی بر اثر بیماری ‏های عفونی واگیر فوت شده باشد متوفی ابتدا با پارچه کتانی دو لایه و آغشته به ماده گندزدای مجاز بایستی پیچیده شود و سپس به ‏وسیله نایلون با استفاده از چسب، بسته ‏بندی و دفن گردد.

تبصره 1: انتقال متوفی از غسالخانه به محل خاکسپاری در کوتاه‏ ترین زمان ممکن انجام شود.

تبصره 2: در تمام موارد جا به ‏جایی، غسل و دفن متوفی استفاده از لباس کار یکسر (بیلرسوت) غیر قابل نفوذ با زواید کم (مثل جیب)، ماسک، پیش‏ بند ضد آب و نیم‏ چکمه غیر قابل نفوذ الزامی است.

تبصره 3: محل و وسیله ‏ای که با فرد متوفی در تماس بوده باید گندزدایی شود (مواد گندزدا: هیپوکلریت کلسیم 100 پی ‏پی‏ ام – هیپوکلریت سدیم 0/5 درصد – هالامید 10 گرم در لیتر).

 

ماده 34: در صورتی که متوفی در اثر ابتلا به عفونت‏ های عصبی مانند کروتزفلد ژاکوب و هاری، عفونت تهاجمی استرپتوکوکی گروه A و تب خونریزی ‏دهنده ویروسی، مرده باشد جسد نباید شستشو گردد.

 

ماده 35: در صورتی که متوفی در اثر ابتلا به عفونت‏ های روده ‏ای مثل اسهال خونی، تیفوئید، پاراتیفوئید و وبا مرده باشد توزیع مواد خوردنی، آشامیدنی در مراسم خاکسپاری ممنوع است.

 

ماده 36: پزشک صادرکننده گواهی فوت موظف است موارد فوت شده بر اساس مواد 33، 34 و 35 این آیین نامه را به ‏صورت کتبی و تلفنی به نزدیک‏ ترین مرکز بهداشت گزارش نماید و مأمورین بهداشت موظفند در تمام مراحل تغسیل، تکفین و تدفین در محل حاضر و نظارت کامل را داشته باشند.

 

ماده 37: کلیه افرادی که در حمل و نقل اجساد دخالت دارند باید در مقابل هپاتیت و کزاز واکسینه شوند.

 

ماده 38: کلیه وسایل حفاظت فردی یک ‏بارمصرف باید به‏ روش بهداشتی دفع گردد.

 

ماده 39: لباس کار و وسایل حفاظت فردی قابل شستشو پس از هر بار عملیات باید شستشو و گندزدایی شوند.

 

فصل 4 - شرایط غسالخانه بهداشتی

 

ماده 40: غسالخانه باید بنا به مقتضیات محلی و به ‏تناسب نیازمندی دارای بخش‏ های زیر باشد:

تبصره 1: تعداد کافی اتاق یا سالن برای نگهداری متوفی قبل از غسل

تبصره 2: اتاق ‏های مخصوص شستشو و غسل

تبصره 3: سرویس بهداشتی (حمام، توالت و دستشویی) ویژه کارگران غسالخانه به ‏تفکیک زنانه و مردانه

تبصره 4: اتاق استراحت با امکانات مورد نیاز مخصوص کارگران به ‏تفکیک زنانه و مردانه

 

ماده 41: اتاق مخصوص شستشو و غسل باید همواره دارای آب سرد و گرم با فشارهای کافی و مجهز به شیلنگ باشد.

 

ماده 42: فاضلاب غسالخانه باید به ‏روش بهداشتی جمع ‏آوری و دفع گردد.

 

ماده 43: دیوار و سقف غسالخانه محکم و مقاوم به نفوذ عوامل زیان ‏آور مانند گرما، سرما، صدا، رطوبت و امثال آن باشد.

 

ماده 44: پوشش دیوار غسالخانه باید از کف تا زیر سقف از جنس کاشی، سرامیک و یا سنگ بدون ترک ‏خوردگی، شکستگی، شکاف و به ‏رنگ روشن باشد.

 

ماده 45: پوشش سقف غسالخانه باید صاف و از جنس رنگ روغن قابل شستشو و به ‏رنگ روشن باشد.

 

ماده 46: کف غسالخانه و حوضچه شستشو و سکوهای مخصوص غسل و کفن‏ پیچی اجساد باید از جنس مقاوم، بدون ترک ‏خوردگی، شکاف، فرورفتگی و از جنس کاشی، سرامیک و یا سنگ باشد.

تبصره 1: کف غسالخانه و حوضچه شستشو باید دارای شیب مناسب به ‏طرف کف ‏شوی فاضلاب ‏رو مجهز به توری باشد. به‏ نحوی که از جمع‏ شدن پساب جلوگیری نماید.

 

ماده 47: تمام قسمت‏های غسالخانه باید همه روزه شستشو و با مواد گندزدای مجاز گندزدایی شود.

 

ماده 48: کف سکوی تغسیل اجساد باید قوسی، مقعر و ابعاد آن به شرح زیر باشد:

تبصره 1: ارتفاع سکو از کف سالن 100 سانتی ‏متر باشد.

تبصره 2: طول سکو باید 220 سانتی ‏متر باشد.

تبصره 3: عرض سکو باید 120 سانتی ‏متر باشد.

تبصره 4: اختلاف ارتفاع به سکو از مرکز قوس آن 30 سانتی ‏متر باشد.

 

ماده 49: غسالخانه باید مجهز به تعداد کافی هواکش جهت ایجاد تهویه مناسب باشد.

 

ماده 50: میزان نور طبیعی و مصنوعی در قسمت‏ های مختلف آن در حد استاندارد باشد.

 

ماده 51: در و پنجره‏ های غسالخانه باید سالم، بدون ترک‏ خوردگی و همواره تمیز و مجهز به توری مناسب باشد.

 

ماده 52: شستشو و غسل متوفیان در غیر از غسالخانه بهداشتی ممنوع است.

 

ماده 53: شستشو و غسل متوفیان فقط باید توسط افرادی که دارای مجوز از شهرداری یا سازمان آرامستان وابسته به شهرداری هستند صورت گیرد.

 

ماده 54: غسالخانه جهت نگهداری احتمالی متوفی به ‏مدت بیش از دو ساعت باید سردخانه زیر صفر سالم، مناسب و با ظرفیت کافی داشته باشد.

تبصره 1: نگهداری متوفی در محلی غیر از سردخانه ممنوع است.

 

ماده 55: متصدیان غسل و کفن باید هر دفعه پس از انجام کار دست‏ های خود را تا آرنج با آب و صابون شسته سپس در یکی از محلول‏ های ضدعفونی ‏کننده مجاز فرو برده و هر روز پس از اتمام کار استحمام نمایند.

 

ماده 56: کلیه متصدیان غسل و کفن باید از لباس کار یکسر (بیلرسوت) با زواید کم (جیب) غیر قابل نفوذ در برابر آب، چکمه لاستیکی ساق بلند، دستکش لاستیکی ساق بلند، ماسک و پوشش حفاظتی از جنس غیر قابل نفوذ در مقابل آب برای پوشش ناحیه سر و گردن استفاده نمایند.

تبصره 1: متصدیان غسل و کفن نباید با لباس کار از غسالخانه خارج شوند.

 

ماده 57: متصدیان غسل و کفن نباید تحت هیچ شرایط در مشاغل تهیه، تولید، نگهداری، عرضه و فروش مواد غذایی اشتغال داشته باشند.

 

ماده 58: ورود اشخاص متفرقه و بستگان متوفیان به اتاق غسل و کفن ممنوع است.

 

فصل 5 - موارد متفرقه

 

ماده 59: اجرای مفاد این آیین نامه برای آرامستان های پیرو ادیان و اقلیت ‏های مذهبی نیز الزامی است و در موارد متوفیان اقلیت‏ های مذهبی مقررات خاص آنان حاکم خواهد بود.

 

ماده 60: به منظور رعایت موازین بهداشتی حضور و نظارت نماینده مرکز بهداشت در زمان نبش قبر الزامی است.

 

ماده 61: متصدی آرامستان لازم است اطلاعات مورد نیاز دستگاه ‏های ذی ‏ربط از جمله وزارت بهداشت را در اختیار آن ‏ها قرار دهد.

 

ماده 62: آرامستان ها لازم است با همکاری وزارت بهداشت نسبت به آموزش عوامل اجرایی اقدام نمایند.

 

ماده 63: مرجع ناظر بر اجرای این آیین نامه معاونت‏ های بهداشتی دانشگاه‏ های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی و مراکز تابعه آن‏ ها می باشد.

 

ماده 64: این آیین نامه در 8 صفحه مشتمل بر 5 فصل، 64 ماده، 15 بند و 22 تبصره توسط وزارت کشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تصویب گردید و از زمان ابلاغ لازم‏ الاجرا خواهد بود.

 

 

مصطفی محمد نجار

وزیر کشور

مرضیه وحید دستجردی

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی


منبع : سازمان آرامستان ها
تعداد بازدیدها : ۳۳۱
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است

تمامی حقوق این سایت متعلق به شهرداری شیراز می باشد
  
ریاست سازمان
مهندس علیرضا چراغی
مهندس علیرضا چراغی

شماره تلفن دفتر: 37301950
زمان ملاقات با ارباب رجوع
یک شنبه و سه شنبه  ها ساعت 8 تا 10 صبح



آخرین اخبار
           
سسس

   کل : ۱۲  نمایش ۱ الی ۴   ۱ ۲ ۳